Đăng nhập

Người giữ nghề truyền thống

(30/10/2022). Số lượt xem:37

Ven bờ sông Thu là 1 bãi cát dài khi bồi khi lở, dọc từ bãi bến đò cho đến đuôi làng từ xưa đến nay, ngoài trồng ngô, dưa, đậu,… người dân nơi đây còn có nghề truyền thống làm giá đỗ. Nghề gieo giá đỗ tuy dân dã, mộc mạc nhưng cũng lắm buồn vui, có lúc tưởng chừng như lùi vào quá khứ, thế mà cho đến giờ nghề vẫn được gìn giữ, lưu truyền giúp những người thủy chung với nghề vươn lên có một cuộc sống khá giả, ổn định hơn.

Mỗi buổi sáng, khi trời còn mờ mờ, chị Hạnh đã dậy từ 3 rưỡi sáng ra bãi sông để bắt đầu cho 1 buổi làm việc cần mẫn của mình đó là gieo và thu hoạch giá cho kịp buổi chợ sáng.

Vừa khoanh đào 3 hố tròn trên mặt đất với đường kính khoảng 1m mỗi hầm, sâu không quá nửa mét chuẩn bị gieo cho lứa rau kế tiếp, mỗi hầm gieo khoảng 4 kg đậu sẽ cho thu hoạch khoảng 28 kg giá sau 4 ngày, chị Hạnh - một trong số các hộ dân còn lưu giữ và gắn bó với nghề chia sẻ cách làm giá đỗ truyền thống của làng Đại Bình: “từ trước đến nay, làng có ít người làm nên mỗi người được sở hữu một diện tích lớn đất bãi bồi ven sông để làm giá đỗ và không gieo giá theo kiểu ủ trong các loại thùng, chum như nhiều nơi khác mà gieo trực tiếp xuống những hầm cát để cho những cọng giá trắng, đẹp hơn”. Cũng theo chị, nghề này không có thời gian ngơi nghỉ, ngày nào cũng dậy sớm, nhưng được cái là ngày nào cũng có thu nhập.

Nghề gieo giá đỗ vốn đầu tư không nhiều, chủ yếu là những công cụ như đôi quang gánh, đôi thùng gánh nước, cuốc xẻng dùng để đào hố, vài cặp rổ nhựa đựng và rửa giá khi thu hoạch. Thế nhưng, để đạt hiệu quả trong sản xuất đòi hỏi người làm công việc này phải thực sự chịu khó cộng thêm kinh nghiệm từ người nhà truyền lại. Theo chị Hạnh “Không phải loại đậu xanh nào cũng gieo ra được giá ngon và đạt năng suất, chất lượng như nhau cho nên công đoạn chọn đậu, vo đậu trước khi gieo vào hầm cũng phải đòi hỏi “bí quyết” để đến thời hạn khui hầm thì giá vừa lên đúng tầm thu hoạch: “không non và cũng không già”. Tiếp đến phần phủ cát từng lớp đều đặn vừa phải không quá dày để giá mọc đều và không phải “tranh nhau mọc”. Một khâu không kém phần quan trọng quyết định thành công cho mỗi đợt gieo là tạo độ ẩm cho mỗi hầm, nếu thiếu độ ẩm khi thu hoạch giá sẽ gãy nhiều vì thân khô - độ ẩm cao, giá thừa nước dẫn đến bủn thân, thối gốc nên cứ mỗi chiều chị Hạnh sẽ gánh khoảng 4 đôi nước để tưới mỗi hầm giá. Sau 4 ngày khi dỡ giá từ hầm lên, chị dùng rổ nhựa sẩy đều loại bỏ cát bám vào thân cây giá và tận dụng nước sông gần chỗ gieo để rửa giá vài lần cho sạch, nhìn cộng giá sẽ sáng, đẹp hơn.

Giá được coi là một loại rau sạch, mát và bổ dưỡng, có thể ăn sống cùng với các loại rau khác, trộn gỏi, chiên xào, nấu canh hoặc làm chua…nên không có món ăn nào từ bình dân đến sang trọng lại thiếu món rau được ưa chuộng này. Để có rau cung cấp thường xuyên hàng ngày, phải dựa trên đặc điểm sinh trưởng của giá để bố trí gieo theo cách “gối đầu” đồng thời để đảm bảo năng suất cũng như chất lượng, tránh cho thân giá khỏi bị vàng ố bởi những hạt bùn lẫn trong cát, khi chọn bãi gieo, trước tiên nơi đó phải là vùng đất phù sa – mịn, không nhiễm phèn và cao hơn mặt nước sông, sau đó mới tiến hành đào hầm gieo. Khi gieo chị chia thành nhiều đợt, mỗi đợt cách nhau từ 3-4 ngày, có thể nhiều hơn do nhu cầu bạn hàng. Đồng thời để đảm bảo sản lượng và chất lượng phải thường xuyên thay hầm, hầm đã gieo rồi thì để khoảng 1 năm sau mới làm lại, sau mỗi đợt lụt hằng năm phù sa bồi đắp cát sẽ được cải tạo và mới sử dụng để làm lại.

 Sinh ra và lớn lên ở Sơn Viên, chị Nguyễn Thị Hạnh (1975) về làm dâu ở Đại Bình, Quế Trung đã hơn 25 năm và cũng là chừng đó thời gian chị gắn bó với nghề gieo giá đỗ làm kế “mưu sinh”. Trừ những ngày tết, những ngày mưa lụt thì không ngày nào thiếu chị trên bãi để làm giá. Cho dù những đêm mùa đông lạnh giá hay những chiều hè oi ả, thì ngày nào cũng vậy, từ 3 rưỡi sáng là anh chị đã có mặt tại hầm để thu hoạch sao cho đến tờ mờ sáng là có rau chở đi giao cho các hàng quán ở chợ tạm của thôn, xong thì chị tiếp tục gánh qua bán bên chợ Trung Phước đến khoảng hơn 9 giờ là về. Chiều vệ sinh hầm, làm sạch đậu trước khi cho vào hầm gieo đợt kế tiếp. Công việc cứ thế quần quật quanh năm và như chưa bao giờ có được giấc ngủ trọn vẹn, nhưng thu nhập từ nghề này khá ổn định. Chị tính toán, cứ 1 kg đậu xanh hạt sẽ cho trên dưới 7 kg rau giá. Trung bình hàng ngày gieo từ 15- 20kg đậu, giá mỗi kg đậu xanh hạt hiện nay là 40 ngàn đồng/kg sau gieo sẽ cho ra từ 120 – 140 kg rau giá, bỏ sỉ 8.000đồng/kg. Như vậy sau khi trừ chi phí vốn gốc và hao hụt trong khi thu hoạch mỗi ngày gia đình cũng có thu nhập trên dưới 400 ngàn đồng. Nguồn thu khá ổn định từ nghề giá đã giúp cho cuộc sống gia đình chị sung túc hơn, năm 2020 gia đình chị thoát nghèo, xây dựng được nhà cửa khang trang, nuôi con cái học hành đến nơi, đến chốn, hiện 1 cháu đã đi làm, 2 cháu còn đi học; 

Rau giá đỗ được làm ở bãi cát tự nhiên không sử dụng hóa chất nên chất lượng giá đỗ nơi đây sạch, ngọt, trắng đẹp nên từ nhiều năm qua, sản phẩm giá nơi đây được nhiều người tin dùng góp phần tạo nguồn rau sạch cung cứng ổn định cho thị trường trong và ngoài huyện. Mặc dù đến nay chưa có ngành, cấp nào chứng nhận là giá sạch nhưng những người dân ở đây vẫn tự hào sản phẩm mình làm ra rất sạch, bởi các công đoạn đều làm theo cách truyền thống và hoàn toàn thủ công, giá lớn từ dưới những lớp cát phù sa mịn màng giàu dinh dưỡng, khi ăn, ta sẽ cảm nhận được vị ngọt ngào ấy chính là sự chắt chiu từ những giọt mồ hôi cần cù, chịu thương, chịu khó của những người nông dân đã dãi dầu sương gió để làm nên!

                                                                                                                                  Đỗ Khánh Y Thoan

Các tin khác:

[Trở về]

Đang tải dữ liệu ...
Đang tải dữ liệu ...
Đang tải dữ liệu ...
Đang tải dữ liệu ...
Đang tải dữ liệu ...
Đang tải dữ liệu ...
ĐĂNG NHẬP
Đăng nhập

UBND xã Quế Trung - huyện Nông Sơn - Quảng Nam

Địa chỉ : Thôn Trung Phước 1, xã Quế Trung, Nông Sơn, Quảng Nam

Điện thoại: 02353654022